Uztailaren 13an Hiru Behien Zerga

Hiru behien zerga Erronkariko ibarra eta Barétousekoaren artean egindako hitzarmen zaharra da, XIV. mendetik datorrena.
Jatorria oso argi ez badago ere, gauza jakina da 1375ean alde biek akordioa sinatu zutela, unai erronkariar eta biarnotarren jarduera muga inguruan arautu zuena eta bakea ekarri zuena. Bi urte lehenago, liskar larrien ondorioz Pierre Sansoler biarnotarra Pedro Carrica erronkariarrak hil zuen, eta honek eragin zuen hitzarmena lortzearena. Ordutik aurrera, Barétouseko abeltzainek hiru behi eman behar dizkiete Izaba, Uztarroze, Urzainki eta Gardeko biztanleei zelai nafarretan belar eta ura hartzearen truke. 600 urte baino gehiago luzatu da dagoeneko ohitura hau, XVII. mendean ia 20 urtez hitzarmena eten bazuten ere. Tradizio luze hau, izan ere, gaur egun oraindik berresten den Europako itunik zaharrena da.
Gaur egun ere urtero uztailaren 13an mugako alde bietako agintariak biltzen dira eta ekitaldi sinbolikoa burutzen dute oraindik ere San Martingo Harriaren inguruan.

Cada 13 de julio se renueva este tributo milenario, el más antiguo de Europa. La piedra de San Martín, en un sugestivo enclave natural, entre los pirenaicos valles de Roncal y Baretous (Francia), sirve de lugar de encuentro a las gentes de ambos lados de la frontera. En 1375, una sentencia arbitral impuso a los bearneses el pago perpetuo de tres vacas por el aprovechamiento de los pastos roncaleses.

MONZON Pastorala

LARRAINEn

Abuztuaren 7an
Abuztuaren 13an


TELESFORO MONZON
Pastorala

Larraine herria pastolarala prestatzen

Monzon pastorala lehentze osorik emanik izan zen arramaiatzaren 11an soinügileen lagüntzarekin. Hilabete eterdi baratzen zaie Larraiñtarrer pastoral egüneko prest izateko. Makil kaskak orano entzüten badira, aitzinlanak ere aitzina doatza. Dendariak karraskan josten ari dira eta lagüntzaleak pastoral egüneko bildürik dira. Larraiñen izatez, botz ederrak ere ezagün dira mustrakan entzün den bezala. Bestalde, Irkus Roblez-ek Partarrieuren lagüntzarekin egin düan margoa date Monzon pastoraleko afixa. Ikurriña eta makila ageri dira Monzonen erakusteko eta Berterretxen etxea Larraiñe itxüraren erakusteko. Telesforo de Monzon, Jean Bordaxarek idatzirik pastorala, agorilarren 7an igantearekin emanik date eta agorrilaren 13an neskenegünarekin.

El pueblo de Larraine ultima sus preparativos para la escenificación de la pastoral sobre la vida de Telesforo Monzón. Durante la primera semana de Agosto, el 7 domingo y el 13 sábado, nuestros vecinos de Larraine harán un merecido homenaje a Telesforo Monzon.

Noain 2011

Nafarroa europar Estatua zen. 1512ko Nafarroaren konkistarekin eta erasoarekin hasi zen Espainiar inperioa hedatzen. Heldu den urtean, 2012, 500 urte geroago, ezin izanen dugu independentziaren oroitzapena errepikatu. Esanen dugu: orain 500 urte konkistatu gintuzten.
Gizataldea historian zehar eratzen da. Iragan horrek aztarna uzten du bere izaeran, orainean. Harrotasun motibo da per-tsonentzat. Eta gizarteari sendotasuna eta kohesioa ematen dio arrasto horrek. Baina injustizien eta bortizkerien ondarea ere herrestan dakar. Gaur, Noainen, gerra luze hartako bataila baten oroimena ekartzen dugu gogora.
1512an Nafarroa konkistatu eta zatitu zuten. Zapaldu zuten. Euskal kultura, birrindu. Euskarak, oraino ere, ondorioak sufritzen ditu. Ez dugu ahanzturaren kirtenkeria nahi, eta mendeetan zehar inposatu zaizkigun miseriak gurekin eraman. Gure historia desegin eta gure lurra are gehiago zatikatu zuen gerra hura ezin dugu ospatu.
Heldu den urtean Europako herri libre bat ginela gogoratuko dugu, burujabetza kendu zigutela. Konkista kolonialetara eraman gintuztela Amerikan barrena eta sekula gureak izan ez ziren errege-erregin eta errepublikengatik besteren gerretara ere bai. Munduan gure tokia hartu nahi dugula, askatasunen adibide izanen den nafar presentzia batekin.
Nafarroa aske! ZABALDU

Una colectividad se constituye a lo largo de la historia. Ese pasado deja su impronta en su ser, en el presente. Es motivo de orgullo para las personas. Y es el poso que da consistencia y cohesión a la sociedad. Pero también viene con su carga de injusticias y violencias. Hoy, en Noain, recordamos una de las batallas de aquella larga guerra. En 1512 Navarra fue conquistada y dividida. Su existencia, aplastada. Su cultura vasca, arrasada. La lingua navarrorun, el euskera, todavía hoy sufre las consecuencias. No queremos la estupidez del olvido y soportar miserias impuestas durante más siglos. No podemos celebrar aquella guerra que deshizo nuestra historia y dividió aun más nuestra tierra.
El año que viene recordaremos que éramos un pueblo libre en Europa, que nos arrebataron la soberanía. Que nos arrastraron a conquistas coloniales por América y a guerras ajenas por reyes y repúblicas que nunca fueron nuestros. Que aspiramos a recuperar nuestro lugar en el mundo, con una presencia navarra que sea ejemplo de libertades.

Jaialdia Izaban

Eguerdian trikitilari guztiak Izabako Garatxandi anfiteatroan bildu ziren. Bertan omenaldiak eta dantzak burutu ziren. Ondoren herri bazkaria Erminea frontoian egin zen eta Nafarroako Trikitrixa Eguna amaitzeko erromeria alai bat egon zen.

Todos los trikitilaris se juntaron en Isaba, rindiendo un homenaje a viejos trikitilaris del valle. Gran kalejira por las karrikas de Izaba, comida en el frontón y amimada romería para acabar la fiesta

Trikitilariak Erronkarin

Goizeko 10:30etan Erronkariko herriak trikitixen soinuekin bete ziren. Jai ederra eskaini ziguten trikitilariek.

Las calles de los siete pueblos del valle se llenaron de alegría con la música de las trikitixas

Trikitixa Eguna

Erronkariko Ibaxa
Ekainak 19 Junio
2011

XIV NAFARROAko
TRIKITIXA EGUNA